Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Mówiliśmy ostatnio o formach działalności gospodarczej. Jedną z ciekawych możliwości jest prowadzenie spółki z o.o. Chcielibyśmy się przyjrzeć jej formie z punktu widzenia prawa handlowego, przybliżyć Wam zagadnienie zakładania, prowadzenia oraz ewentualnego rozwiązywania tego rodzaju spółki.

Spółka z o.o. zalicza się do spółek kapitałowych, a więc:
– posiada kapitał zakładowy,
– posiada osobowość prawną,
– ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swym majątkiem,
– wspólnicy/akcjonariusze (z pewnymi wyjątkami) są wyłączeni z odpowiedzialności za zobowiązania spółki,
– sfera własności i sfera zarządzania są rozdzielone (niekoniecznie właściciel zarządza działaniami spółki ze względów na utworzenie organów spółki),
– prawa i obowiązki udziałowców/akcjonariuszy są regulowane przez tzw. konstytucję spółki (z zastrzeżeniem bezwzględnie obowiązujących norm prawa).
– przedmiotem wkładu do niej nie może być być prawo niezbywalne, świadczenie pracy, czy usług,
– wspólnicy są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki,
– wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki,
– obowiązuje zakaz działania na szkodę spółki,
– musi mieć zarząd, wobec którego są określone wymogi:
Członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem może być tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, natomiast nie może nią być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego (przestępstwa przeciwko ochronie informacji; przeciwko wiarygodności dokumentów; przeciwko mieniu; przeciwko obrotowi gospodarczemu; przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi), a także w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych.
Zakaz ustaje z upływem 5 roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.

Spółka w okresie pomiędzy jej założeniem a wpisem do KRS nazywana jest „spółką w organizacji” i powinna zawierać dodatkowe oznaczenie „w organizacji”. W tym okresie ponadto:
– może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana,
– w sprawach nieregulowanych ustawą stosuje się odpowiednio przepisy dla danego typu spółki po jej wpisie do KRS.

Spółka z o.o. może zostać utworzona przez:
– jedną osobę,
– więcej niż jedną osobę,
– niewyłącznie przez inną sp. z o.o.

Kapitał zakładowy powinien wynosić przynajmniej 5 000 zł i dzieli się na udziały o równej bądź nierównej wartości nominalnej. Wartości muszą być równe i niepodzielne, jeśli umowa spółki stanowi, że wspólnik może posiadać więcej niż jeden udział. Wartość nominalna w obu przypadkach nie może być niższa niż 50 zł.

Aby sp. z o. o. powstała należy:
– zawrzeć umowę spółki,
– wnieść wkład na pokrycie całego kapitału zakładowego (w przypadku objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej również wnieść nadwyżkę),
– powołać zarząd,
– ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną, jeśli wymaga tego ustawa lub umowa spółki,
– wpisać spółkę do KRS.

Udziały są uprzywilejowane w sposób otwarty tzn. że oprócz podstawowych przywilejów:
– co do głosu (do trzech głosów na jeden udział),
– co do dywidendy (do półtorej dywidendy zwykłej),
– co do sposobu uczestnictwa w podziale majątku spółki w przypadku jej likwidacji
umowa spółki może przewidywać szczegółowe przywileje niewymienione w kodeksie spółek handlowych.
Udziały mogą zostać zbyte w całości, części lub części ułamkowej w formie pisemnej z notarialnie poświadczonymi podpisami, choć może być to ograniczone lub obarczone wymogiem otrzymania zgody spółki na mocy umowy spółki.

Jak pisaliśmy w artykule o dziedziczeniu działalności gospodarczej, umowa spółki może wyłączyć lub ograniczyć wstąpienie spadkobierców na miejsce zmarłego wspólnika, musi ona jednak określić warunki spłaty niewstępujących do spółki spadkobierców pod rygorem bezskuteczności wyłączenia bądź ograniczenia. To samo tyczy się małżonka, gdy udział bądź udziały stanowią małżeńską wspólność majątkową.

Dopóty, dopóki spółka trwa, żadnemu ze wspólników nie wolno wypłacać ani całości, ani części wniesionych przezeń wkładów. Z żadnego powodu nie dopuszcza się również wypłacania wspólnikom majątku spółki potrzebnego do pokrycia kapitału zakładowego.

Wspólnicy mają prawo do udziału w wynikającym z rocznego sprawozdania zysku. Jest on uchwałą zgromadzenia wspólników przeznaczony do podziału między wspólników proporcjonalnie do ich udziałów (chyba że umowa spółki stanowi inaczej). Możliwe jest umorzenie udziału, które wymaga określenia podstawy prawnej umorzenia i zawarcia jej w uchwale zgromadzenia wspólników. Musi również określać wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział (chyba że ten z niego dobrowolnie zrezygnował). W przypadku przymusowego umorzenia uchwała musi zawierać uzasadnienie, a wynagrodzenie za umorzony udział nie może być niższe niż wartość przypadających na udział aktywów netto za ostatni rok obrotowy (wykazanych w sprawozdaniu rocznym) pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.

Możliwym jest przewidzenie w umowie spółki upoważnienia zarządu do wypłacenia wspólnikom zaliczki na poczet przewidywanej za rok podatkowy dywidendy, jeśli spółka posiada wystarczające do wypłaty środki.

W ciągu 6 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego powinno odbyć się zwyczajne zgromadzenie wspólników dotyczące:
– rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania zarządu i działalności spółki jak i sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy,
– powzięcia uchwały o podziale zysku lub pokryciu straty,
– udzielenia członkom organów spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.

Zmiana umowy spółki wymaga uchwały wspólników i wpisu do KRS.

Rozwiązanie spółki następuje poprzez przeprowadzenie likwidacji (wraz z wykreśleniem z KRS) z powodu:
– przyczyn przewidzianych w umowie spółki,
– uchwały wspólników o rozwiązaniu spółki lub przeniesieniu siedziby spółki za granicę (w formie protokołu notarialnego)
– ogłoszenia upadłości spółki,
– pozostałych przyczyn przewidzianych przez prawo,
lub poprzez orzeczenie sądu:
– na żądanie wspólnika czy członka organu spółki, gdy niemożliwym stało się osiągnięcie celu spółki lub przy pojawieniu się innych istotnych przyczyn wynikających ze stosunków spółki,
– na żądanie organu państwowego określonego w odrębnej ustawie, gdy naruszająca prawo działalność spółki zagraża interesowi publicznemu.

Ze względu na duże zainteresowanie tematem oraz obfitość informacji chcielibyśmy poświęcić oddzielny artykuł organom spółek z o. o. a także zgromadzeniom i głosowaniom. Jeśli chcielibyście przeczytać więcej o którejś z pozostałych form działalności gospodarczej, piszcie do nas.

Tymczasem życzymy Wam sukcesów w rozwijaniu przedsiębiorczości oraz świadomości prawnej i mamy nadzieję, że udaje nam się przybliżać Wam pewne złożone zagadnienia. Pamiętajcie, że jesteśmy dla Was, zgłaszajcie nam swoje inicjatywy i piszcie o tym, co Wam wydaje się interesujące!

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.

You Might Also Like