Łańcuchy dostaw

Każdy przedsiębiorca, który zajmuje się sprzedażą towarów, zwłaszcza jeśli prowadzi większą działalność (choć każdemu warto się przyjrzeć), prędzej czy później będzie musiał zastanowić się nad łańcuchem dostaw lub zatrudnieniem osoby odpowiedzialnej za logistykę.

Łańcuch dostaw jest terminem obejmującym całkowitą drogę od pozyskania surowców aż po dostarczenie klientowi gotowego produktu. Pojawił się w drugiej połowie XX wieku w odpowiedzi na częste konflikty interesów pomiędzy poszczególnymi szczeblami transportu towarów i unikanie ponoszenia przez nie zwiększonych kosztów kosztem innych szczebli.

W łańcuchu dostaw przedsiębiorstwa współpracują ze sobą poprzez integrację działań, pozostają jednak niezależne w sensie prawnym.

Według Martina Christophera zarządzanie łańcuchem dostaw dąży poprzez zarządzanie stosunkami z dostawcami, odbiorcami i klientami do dostarczania klientowi najwyższej jakości produktu przy możliwie najniższych kosztach.

Głównymi elementami łańcucha dostaw są:
– firma,
– jej dostawcy,
– jej klienci.
w rozbudowanych łańcuchach dostaw występują ponadto:
– dostawcy znajdujący się na początku łańcucha nazywani dostawcami dostawców,
– klienci znajdujący się na jego końcu zwani klientami klientów,
– firmy świadczące usługi firmom objętym łańcuchem (zapewniające obsługę logistyki, finansów, marketingu czy IT)

Jednostki zajmujące się w łańcuchu dostaw produkcją i transportem produktów, kierują się dwoma priorytetami:
– niskim kosztem działalności przy jednoczesnym
– możliwie szybkim obrocie zapasami.

W związku z dążeniem do zaspokojenia powyższych potrzeb w jak najwyższym stopniu i zadbanie o interesy jak największej ilości współpracujących w łańcuchu jednostek podstawową zasadą jest dobra komunikacja i sprawny przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi szczeblami łańcucha. Dobrze zarządzany łańcuch dostaw nazywany jest zrównoważonym łańcuchem dostaw i obejmuje cały cykl życia produktu, tworzy wartości dla interesariuszy, gwarantując przy tym komercyjny sukces i dbając o dobrobyt społeczny i środowisko.

Zarządzanie łańcuchem dostaw powinno zawierać określone elementy. Nie powinno wśród nich zabraknąć:
– lokalizowania zakładów produkcyjnych i składów,
– działalności transportowej,
– magazynowania i czynności manipulacyjnych,
– kształtowania i kontroli zapasów,
– gromadzenia, przetwarzania i przekazywania informacji, towarzyszących przepływowi produktów,
– współpracy z marketingiem w związku z obsługą klientów,
– gospodarowania odpadami takimi jak np. opakowania.

Metody i narzędzia wykorzystywane w zarządzaniu łańcuchem dostaw:
– LM (Lean management) – zarządzanie wyszczuplające
– QR (Quick Response) – szybka reakcja
– AM (Agile Management) – zarządzanie elastyczne
– TQM (Total Quality Management) – kompleksowe zarządzanie jakością
– BPR (Business Proces Reengineering) – przeprojektowanie procesu biznesowego
– TBM (Time Based Management) – zarządzanie czasem
– Six Sigma ECR (Efficient Consumer Response) – efektowne obsługa w łańcuchach dostaw klienta
– JiT (Just in time) – dokładnie na czas
– SCOR- (Supply Chain Operation Reference-Model) – model referencyjny łańcucha dostaw
– VMI (Vendor Management Inventory) – zarządzanie zapasami przez dostawcę

Idąc za autorytetem Martina Christophera wyróżnić możemy następujące korzyści wynikające z zastosowania łańcuchów dostaw w przedsiębiorstwie:
– pozyskiwanie cennych informacji dzięki zastosowaniu współczesnych systemów SCM zbierających, przetwarzających i udostępniających gotowe informacje na rynek,
– szybkie reagowanie dzięki sprawnemu przepływowi informacji dot. zmian w łańcuchu i poza nim,
– oszczędność zawdzięczana skuteczniejszemu planowaniu zaopatrzenia, produkcji, dystrybucji na drodze ich synchronizacji,
– zmniejszenie zapasów, a co za tym idzie potrzebnej do magazynowania przestrzeni, m.in. dzięki metodzie JiT tj. zsynchronizowaniu produkcyjnych planów z niewielkimi dostawami.

Wśród faz w procesie łańcucha dostaw wyróżniamy:
– rozwój,
– produkcję,
– sprzedaż,
– serwis,
– zaopatrzenie,
– dystrybucję,
– zarządzanie zasobami,
– działania wspierające.

Od menedżera ds. logistyki i łańcuchów dostaw wymaga się przeważnie:
– formułowania strategii,
– prowadzenia analiz finansowych i operacyjnych,
– kompetencji komunikacyjnych,
– skutecznego zarządzania.

Podstawowe zasady zarządzania tradycyjnym łańcuchem dostaw za organizacją APICS (American Production and Inventory Control Society) to:
– szybkość działania – dotyczy zadań realizowanych od momentu otrzymania zamówienia do uzyskania środków finansowych za dostarczone klientom towary, co wymaga przede wszystkim zapewnienia odpowiedniej infrastruktury,
– harmonizacja działań kolejnych ogniw w łańcuchu – umożliwia obniżenie poziomu zapasów i tym samym zmniejszenie kosztów,
– zapewnienie przepływu informacji między współpracującymi jednostkami w odpowiedniej formie, miejscu i czasie – dotyczy w szczególności zgłaszanego przez klientów zapotrzebowania na produkty gotowe, zapewnienia odpowiednich zapasów surowców, materiałów i półproduktów w poszczególnych jednostkach, określenia wymaganego okresu realizacji zamówienia, zapewnienia przepływów środków finansowych potrzebnych do zabezpieczenia zapasów w poszczególnych jednostkach,
– poznanie i zrozumienie oczekiwanych wyników współpracy – dotyczy w szczególności uzgodnień partnerów dotyczących przewidywanych wyników w kontekście całego łańcucha oraz zastosowania właściwych wskaźników osiągnięć,
– tworzenie wartości dla interesariuszy – dotyczy konieczności rozpoznania i uwzględnienia oczekiwań wszystkich interesariuszy będących częścią łańcucha.

Obok tradycyjnego łańcucha dostaw wyróżniamy zielony łańcuch dostaw kierujący się w swoich podstawach pozytywnym oddziaływaniem na środowisko.
Różnice między tradycyjnym a zielonym łańcuchem dostaw za prof. Jarosławem Witkowskim i dr Agnieszką Pisarek z katowickiego Uniwersytetu Ekonomicznego przestawiają się następująco:

Różnice między zielonym i tradycyjnym łańcuchem dostaw

Oprócz łańcucha dostaw występują pojęcia łańcucha logistycznego (traktującego o przepływach fizycznych na poziomie operacyjnym, m.in. zarządzania podażą) oraz łańcucha wartości (traktującego o przepływie informacyjnym na poziomie strategicznym, m.in. kwestii tworzenia popytu, idei, koncepcji i komunikacji).

Mamy nadzieję, że skorzystacie z wiedzy o łańcuchach dostaw i usprawni ona działalność Waszą lub Waszych partnerów tudzież przełożonych. Jeśli interesują Was również łańcuch wartości oraz łańcuch logistyczny, dajcie nam znać, a postaramy się napisać również o nich!

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.

You Might Also Like