Jak przygotować się do rozprawy sądowej

Udział w rozprawie sądowej dla wielu osób wiąże się ze znacznym stresem, niezależnie od tego, czy w toku postępowania występują w charakterze strony powodowej, czy pozwanej. Niestety, prowadząc biznes trzeba liczyć się z tym, iż prędzej czy później konieczne będzie prowadzenie sporu sądowego, czy to z nierzetelnym kontrahentem, czy z niesolidnym pracownikiem. Jak przygotować się do rozprawy, czego można spodziewać się w sądzie oraz jak zachować się na sali rozpraw?

1. Przede wszystkim, po otrzymaniu wezwania do osobistego stawiennictwa na rozprawę w sądzie, zaplanuj sobie dzień, w którym ma się odbyć rozprawa w taki sposób, by z odpowiednim wyprzedzeniem dotrzeć do budynku sądu. Jeżeli jest to twój pierwsza wizyta w tej instytucji, zadbaj o nawet półgodzinny zapas czasu, by na spokojnie odnaleźć odpowiednią salę rozpraw, tym bardziej, że zdarzają się sytuacje, w których wokanda zostaje przeniesiona na inną salę.

2. Zadbaj o dostosowany do sytuacji ubiór, zrezygnuj z ekstrawaganckiego czy zbyt odważnego stroju. Nawet w najgorętszy dzień krótka sukienka, czy wydekoltowana bluzka nie stanowią odpowiedniego wyboru. Nasze ubranie przede wszystkim powinno być schludne, dostosowane do powagi urzędu, którym jest sąd.

3. Pamiętaj, by mieć ze sobą dowód tożsamości (dowód osobisty lub paszport). Sędzia może bowiem chcieć zweryfikować czy na rozprawie stawiła się właściwa osoba.

4. Gdy nadejdzie godzina twojej rozprawy, a nic się nie wydarzy, nie panikuj, niestety opóźnienia w sądzie zdarzają się całkiem często. Czekaj cierpliwie, aż protokolant wywoła sprawę, czyli wezwie do wejścia na salę rozpraw wszystkie osoby, które zostały na rozprawę wezwane lub zawiadomione. Jeżeli nie jesteś stroną postępowania, a jedynie świadkiem, po wywołaniu sprawy, powinieneś wraz z powodem i pozwanym wejść na salę. Na miejscu sędzia sprawdzi twoje dane osobowe (uwaga, praktyka wskazuje, że to najprostsze pytania potrafią wprawić w największą konsternację – z uwagi na stres, świadkowie często mają problem z odpowiedzią na pytanie o swój wiek, czy wykonywany zawód), poinformuje o prawach i obowiązkach (w tym przede wszystkim o prawie do odmowy zeznań, czy obowiązku mówienia prawdy, pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań), a w razie potrzeby odbierze przyrzeczenie. Jeżeli pouczenie jest dla ciebie niezrozumiałe, nie bój się poprosić sędziego o powtórzenie lub wyjaśnienie niezrozumiałych kwestii. Jeśli jesteś stroną powodową, to powinieneś usiąść w ławce po prawej stronie patrząc ze strony sędziego, a jeśli pozwanym – po lewej. Świadkowie natomiast siadają w ławce dla publiczności, znajdującej się naprzeciwko stołu sędziowskiego.

5. W przypadku spóźnienia na rozprawę, wejdź na salę i zasygnalizuj sędziemu, że jesteś na miejscu. Nieusprawiedliwiony brak stawiennictwa może bowiem skutkować ukaraniem karą grzywny.

6. Słuchaj uważnie pytań kierowanych do ciebie przez sędziego oraz przez pełnomocników. Niezależnie od tego, kto kieruje do ciebie pytania, odpowiadaj zawsze w kierunku sędziego. W razie potrzeby do składu sędziowskiego możesz zwracać się „Wysoki Sądzie” lub „proszę Sądu”, unikaj natomiast zwrotów grzecznościowych typu „proszę Pani” i „proszę Pana”. Składając zeznania lub inne oświadczenia przed sądem, należy czynić to w pozycji stojącej (w uzasadnionych okolicznościach, np. z uwagi na podeszły wiek lub zły stan zdrowia, sędzia może wyrazić zgodę na składanie zeznań w pozycji siedzącej – wniosek o to należy złożyć na początku przesłuchania).

Podczas przesłuchania, czy to w charakterze strony postępowania, czy to świadka, staraj się skupić na tym, co jest przedmiotem postępowania. Słuchaj pytań zadawanych przez sędziego oraz pełnomocników. Pamiętaj, że przede wszystkim zeznania mają dotyczyć faktów, a nie subiektywnej oceny danej sytuacji. Okaż szacunek, zarówno sędziemu, biorącym udział w sprawie pełnomocnikom, ale również stronom postępowania (nawet jeżeli pałasz dużą antypatią do strony przeciwnej, sąd nie jest miejscem, gdzie powinno się uzewnętrzniać zbyt dużą ilość negatywnych emocji).

7. Jeżeli jesteś stroną postępowania, to możesz aktywnie uczestniczyć w toku całej sprawy sądowej. Jesteś uprawniony nie tylko do składania oświadczeń, czy wniosków dowodowych, ale również do zadawania pytań świadkom. Pamiętaj jednak, że musisz każdorazowo uzyskać zgodę sędziego na wypowiedzenie się.

8. Całość rozprawy jest protokołowana, a coraz częstszą praktyką jest nagrywanie rozpraw sądowych. Dzięki temu, nie musisz się bać,że informacja zostanie w protokole pominięta lub ujęta w nieprawidłowy sposób.

9. Ilu sędziów obecnych jest na sali rozpraw? Standardowo jest to jeden sędzia, jednakże zdarzają się sprawy, które rozpoznawane są przy dodatkowej obecności ławników (w szczególności, część spraw z zakresu prawa rodzinnego, prawa pracy, sprawy o rozwód), jak i przy obecności trzech sędziów zawodowych (taka sytuacja dotyczy przede wszystkim postępowania apelacyjnego).

10. Oczywiście, jeżeli korzystasz w toku postępowania z pomocy fachowego pełnomocnika, czy to adwokata, czy radcy prawnego, z pewnością będziesz mógł liczyć na jego pomoc przy wszelkich kwestiach związanych z przebiegiem postępowania. Pełnomocnik rozwieje twoje wszelkie wątpliwości związane ze sprawą, odpowie na wszystkie nurtujące cię pytania, chroniąc cię tym samym przed niepotrzebnym stresem.

Jak obliczyć wartość przedmiotu sporu?

Sądy cywilne rozpatrują przede wszystkim sprawy majątkowe. W ich przypadku najczęściej kryterium rozstrzygającym o tym czy dana sprawa należy do właściwości sądu rejonowego czy okręgowego jest wartość przedmiotu sporu. Aby wiedzieć gdzie skierować nasz pozew musimy więc umieć ją obliczyć.

Znajomość wartości przedmiotu sporu (WPS) jest kluczowa dla stron postępowania. Oprócz wskazanej wyżej kwestii wyboru sądu, zależy od niej również wysokość opłat sądowych oraz kosztów reprezentacji adwokata lub radcy prawnego, jakie strona przegrywająca proces będzie musiała zwrócić przeciwnikowi. Oto 8 wskazówek jak należy obliczyć WPS w zależności od rodzaju sprawy.

  1. W sprawach o zapłatę WPS stanowi kwota, której zasądzenia domagamy się od przeciwnika. Jeżeli jednak nie jest ona wyrażona w pełnych złotych, to zaokrąglamy WPS w górę do pełnych złotych
  1. Do WPS nie wliczamy, odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego.

Przykład:

Przeciwnik miał nam zapłacić 10.000 zł w dniu 1.01.2014 r. Pozew składamy w dniu 21.07.2014 r. Żądamy więc zasądzenia kwoty 10.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2.01.2014 r. (pierwszy dzień zwłoki) do dnia zapłaty. Reprezentuje nas adwokat, więc żądamy również zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w przepisach, czyli w tym wypadku 1.200 zł. WPS wynosi w takim wypadku 10.000 zł.

Inaczej będzie wyglądała sytuacja gdy zdecydujemy się skorzystać z tzw. kapitalizacji odsetek. Przepisy przewidują, że od dnia wniesienia pozwu możemy żądać odsetek od zaległych odsetek. Oznacza to, że możemy obliczyć wysokość odsetek na dzień wniesienia pozwu i doliczyć tę sumę do kwoty głównej czyli kapitału. Odsetki nie są wtedy żądane obok roszczenia głównego.

Przykład:

W opisanej wyżej sytuacji odsetki od dnia 2.01.2014 r. do dnia 21.07.2014 r. wynoszą 715,89 zł (13% w skali roku, 201 dni zaległości). Kapitalizujemy odsetki, co oznacza, że żądamy 10.715,89 zł z odsetkami od dnia 22.07.2014 r. do dnia zapłaty. WPS wynosi 10.716 zł, co wpływa również na wysokość kosztów reprezentacji adwokata, które wyniosą 2.400 zł.

  1. W sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się WPS stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok – za cały czas ich trwania. Typowym przykładem świadczeń powtarzających się są alimenty.

Przykład:

Domagamy się zasądzenia alimentów w kwocie 1000 zł miesięcznie. WPS wyniesie 12.000 zł.

Jeżeli dochodzilibyśmy świadczeń trwających krócej niż rok (np. renta z tytułu niezdolności do pracy, która będzie trwała 3 miesiące, dochodzona od sprawcy wypadku drogowego), to zliczamy wartość wszystkich świadczeń.

Opisana w tym punkcie reguła dotyczy żądania świadczeń na przyszłość. W przypadku gdy domagamy się zaległych świadczeń, np. alimentów, to WPS obliczamy według reguły z punktu 1.

  1. W sprawach wynikających z umów najmu i dzierżawy, zawartych na czas oznaczony, gdy spór dotyczy:
    • istnienia,
    • unieważnienia,
    • rozwiązania,
    • wydania przedmiotu umowy,

WPS stanowi suma czynszu za sporny okres, lecz nie więcej niż za rok.

Przykład:

W dniu 1.01.2014 r. wynajęliśmy mieszkanie na 6 miesięcy na podstawie umowy ustnej. Czynsz ustalono na 1000 zł miesięcznie. Po jakimś czasie właściciel zmienił zdanie i stwierdził, że nie doszło do zawarcia żadnej umowy. Żeby zabezpieczyć się przed żądaniem opuszczenia lokalu wnosimy pozew o ustalenie istnienia umowy najmu, w okresie od 1.01.2014 r. do dnia 30.06.2014 r. WPS wyniesie 6.000 zł.

Gdyby sporny okres wynosił 15 miesięcy, to WPS wyniósłby 12.000 zł, bo górną granicą jest okres jednego roku.

W wypadku gdy umowa najmu lub dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony WPS stanowi suma czynszu za okres 3 miesięcy.

Przykład:

Sytuacja jak wyżej z tym że umowa została zawarta na czas nieokreślony. WPS wyniesie 3.000 zł, bez względu na długość spornego okresu.

  1. W sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego lub na podstawie tytułu innego niż najem lub dzierżawa WPS stanowi suma czynszu za okres trzech miesięcy.

Przykład:

Ktoś samowolnie zamieszkał w naszym lokalu. Szacujemy, że rynkowa wartość czynszu takiego lokalu wynosi 1.000 zł miesięcznie. WPS w sprawie o eksmisję wyniesie więc 3.000 zł.

 

  1. W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące:
    • nawiązania,
    • istnienia,
    • rozwiązania

stosunku pracy, przy umowach na czas określony, WPS stanowi suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok.

Przykład:

Zostaliśmy zatrudnieni na umowę o pracę na okres 6 miesięcy. Miesięczne wynagrodzenie wynosiło 1.000 zł. Zostaliśmy niesłusznie zwolnieni dyscyplinarnie i odwołujemy się do sądu. WPS wyniesie 6.000 zł

W wypadku, gdyby umowa została zawarta na czas nieokreślony WPS stanowi suma wynagrodzenia za okres jednego roku. W powyższym przykładzie WPS wyniósłby więc 12.000 zł.

  1. W sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę WPS stanowi suma wierzytelności, chyba że przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą wartość – w takim wypadku rozstrzyga wartość mniejsza.

Przykład:

Pożyczyliśmy dłużnikowi kwotę 100.000 zł, a jako zabezpieczenie ustanowiliśmy zastaw na samochodzie dłużnika. Dłużnik po pewnym czasie kwestionuje skuteczność ustanowienia zastawu. Wnosimy pozew o ustalenie istnienia zastawu. Jeżeli samochód jest warty 100.000 zł lub więcej, to WPS będzie stanowiła właśnie ta kwota. Jeżeli samochód będzie warty mniej, to WPS będzie równy jego wartości.

  1. W wypadku gdy dochodzimy kilku roszczeń obliczając WPS sumujemy ich wartość, stosując powyższe reguły.

Przykład:

Ktoś zajął nasz lokal bez tytułu prawnego. Rynkowy czynsz wynosi 1.000 zł miesięcznie. Dodatkowo lokal został zdewastowany, a szkody wyniosły 5.000 zł. Żądamy eksmisji i naprawienia szkody. WPS wyniesie więc 8.000 zł, na co składa się 3.000 zł, obliczone zgodnie z punktem 5 oraz 5.000 zł, ustalone na podstawie punktu 1.

Sąd może z własnej inicjatywy sprawdzić WPS przed doręczeniem pozwu drugiej stronie i zarządzić w tym celu stosowne dochodzenie. Po doręczeniu pozwu WPS może zostać sprawdzona tylko na żądanie pozwanego, z tym że musi ono zostać zgłoszone jako pierwsza czynność w sprawie, jeszcze przed merytorycznym odniesieniu się do żądań pozwu.

W wypadku gdy w wyniku sprawdzenia WPS sąd uzna się za niewłaściwy przekaże sprawę sądowi właściwemu.

Cała procedura sprawdzania WPS i przekazania sprawy do innego sądu może być dosyć długotrwała, dlatego sporządzając pozew warto dokładnie zastanowić się nad jego prawidłowym określeniem.

Zdarza się, że roszczenie, którego chcemy dochodzić przed sądem nie daje się jednoznacznie zakwalifikować do jednej z powyższych kategorii, choć niewątpliwie sprawa ma charakter majątkowy. W takich sytuacjach należy poszukiwać odpowiedzi w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Z chęcią wykona to za nas adwokat lub radca prawny:)

Day after tornado

Fusce a ante nisl, vitae pretium enim. Nunc imperdiet iaculis augue nec porta! Phasellus congue sapien eget libero ornare lobortis. Aliquam sit amet nulla velit, in posuere tellus. Nulla ut orci lorem. Donec in lectus orci, sed dignissim lacus. Praesent lectus diam, sodales at commodo sodales, hendrerit sit amet justo. Morbi a risus urna. Ut in lorem at nisi ultricies semper? Mauris imperdiet sem euismod ligula pulvinar hendrerit.

Continue reading „Day after tornado”

Lonely children

Fusce a ante nisl, vitae pretium enim. Nunc imperdiet iaculis augue nec porta! Phasellus congue sapien eget libero ornare lobortis. Aliquam sit amet nulla velit, in posuere tellus. Nulla ut orci lorem. Donec in lectus orci, sed dignissim lacus. Praesent lectus diam, sodales at commodo sodales, hendrerit sit amet justo. Morbi a risus urna. Ut in lorem at nisi ultricies semper? Mauris imperdiet sem euismod ligula pulvinar hendrerit.

Continue reading „Lonely children”