Kto może dziedziczyć?

Śmierć bliskiej osoby to przeważnie czas żałoby, ma ona jednak swoje następstwa prawne, do której zaliczać się może spadek.

Aby lepiej zrozumieć materię warto znać następujące terminy:

Zstępny – osoba fizyczna spokrewniona z drugą w linii prostej, a pochodząca od niej tj. każdy kolejny potomek tej osoby: dziecko, wnuk, prawnuk itd., (chyba że ustawa stwierdza inaczej np. zawężając instytucję do rodziców czy dziadków).

Do zstępnych zaliczają się: naturalni potomkowie danej osoby; dzieci pozamałżeńskie; dzieci przez nią przysposobione oraz dzieci uznane przez nią za własne.

Wstępny – odwrotnie, osoba fizyczna spokrewniona z drugą w linii prostej, od której dana osoba pochodzi: rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itd., (chyba że ustawa stwierdza inaczej)

Prawo do dziedziczenia

Jeśli spadkodawca napisał testament, dokument ten ma pierwszeństwo przed zasadami dziedziczenia ustawowego, chyba że wskazane przez spadkodawcę osoby nie chcą lub nie mogą dziedziczyć (w sytuacji, jeśli wskazana osoba zmarła lub została uznana przez sąd za niegodną np. z powodu podrobienia testamentu). W innych wypadkach zastosowanie ma porządek dziedziczenia ustawowego:

  • po pierwsze: dzieci i małżonek – równe udziały, jednak udział małżonka nie mniejszy niż jedna czwarta całości,
  • jeśli dziecko spadkodawcy zmarło przed nim, część tego dziecka przypada jego dzieciom,
  • jeśli spadkodawca nie pozostawił potomstwa, do spadku powołani są małżonek i rodzice (po jednej czwartej dla każdego z rodziców),
  • gdy któreś z rodziców umarło przed spadkodawcą, jego część przypada rodzeństwu spadkodawcy,
  • jeśli któreś z rodzeństwa umarło przed spadkiem, jego część przypada jego dzieciom.

W przypadku, gdy małżonek dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, część małżonka wynosi połowę całości.

W przypadku braku wyżej wymienionych oraz zstępnych spadkodawcy, małżonkowi przypadnie całość spadku.

Zachowek – w przypadku, gdy spadkodawca zapisał wszystko tylko jednemu członkowi rodziny bądź komuś spoza niej, zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy przysługuje prawo do połowy wartości części, która przysługiwałaby danej osobie w przypadku dziedziczenia ustawowego lub 2/3 tejże wartości w przypadku osoby małoletniej lub trwale niezdolnej do pracy.

Zachowek jest zawsze wypłacany w postaci określonej sumy pieniężnej niezależnie od formy masy spadkowej (np. biżuteria, nieruchomość itd.).

Do zachowku nie mają prawa osoby wydziedziczone (pozbawienie prawa do dziedziczenia musi zostać uzasadnione rażąco złym postępowaniem spadkobiercy względem spadkodawcy, prawa lub zasad współżycia społecznego), a także małżonek w przypadku, jeśli spadkodawca wystąpił był zasadnie o rozwód z jego winy.

Osoby mające prawo do zachowku mogą domagać się jego wypłaty od spadkobiercy przewidzianego w testamencie. Gdy ów odmawia jego wypłacenia, można wszcząć przeciw niemu postępowanie sądowe.

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach programu PROO.

You Might Also Like