Narzędzia rynku FX

Nikogo nie zaskoczy fakt, że świat ludzi pełen jest narzędzi. W klasycznej ekonomii zwykliśmy nazywać je środkami produkcji, ponieważ przy ich pomocy człowiek przekształca świat materialny według swoich potrzeb i zachcianek. Mało kto jednak słyszał o flecie hańby. Było to narzędzie kary, które miało ośmieszyć fałszywych muzykantów i osoby, które nie potrafiły zachować powagi podczas nabożeństw. Narzędzie było żelazną obręczą na szyje, z doczepionym fletem ze specjalnymi zamknięciami na palce. Człowiek skrępowany w ten sposób wyglądał jakby grał na flecie i musiał liczyć się z uszczypliwymi komentarzami przechodniów i śmiechem dzieci.

Obiecaliśmy w poprzednim artykule, że opowiemy o narzędziach inwestycyjnych, którymi możemy operować na FX – słowa dotrzymujemy.

SPOT

Transakcja Spot (czyli natychmiastowa transakcja walutowa) to transakcja z realizacją na za dwa dni (z wyjątkiem transakcji między dolarem amerykańskim, dolarem kanadyjskim, lirą turecką, euro i rublem rosyjskim, które rozliczane są następnego dnia roboczego), w przeciwieństwie do Futures (o którym więcej poniżej), które zazwyczaj są realizowane po 3 miesiącach. Transakcja ta stanowi „bezpośrednią wymianę” między dwiema walutami, ma najkrótszy czas, obejmuje gotówkę, a nie kontrakt, a uzgodniona transakcja nie obejmuje odsetek. Handel Spot jest jednym z najczęstszych rodzajów handlu na rynku Forex. 

Metody wykonania Spot obejmują:

Bezpośredni – wykonywany bezpośrednio między dwiema stronami i bez pośrednictwa osoby trzeciej. Na przykład transakcja realizowana za pośrednictwem bezpośredniej komunikacji telefonicznej lub bezpośrednich elektronicznych systemów transakcyjnych, takich jak Reuters Conversational Dealing

Elektroniczne systemy brokerskie – realizowane za pośrednictwem automatycznego systemu kojarzenia zleceń dla dealerów walutowych. Przykładami takich systemów są EBS i Reuters Matching 2000/2

Elektroniczne systemy transakcyjne – realizowane za pośrednictwem zastrzeżonej platformy jednego banku lub wielobankowego systemu transakcyjnego. Systemy te są zazwyczaj skierowane do klientów. Przykłady systemów wielobankowych obejmują Fortex Technologies, Inc., 360TGTX, FXSpotStream LLC, Integral, FXall, HotSpotFX, Currenex, LMAX Exchange, FX Connect, Prime Trade, Globalink, Seamless FX i eSpeed

Broker głosowy – realizowany telefonicznie z zagranicznym brokerem głosowym

FORWARD

Jednym ze sposobów radzenia sobie z ryzykiem walutowym jest zawarcie transakcji terminowej. W tej transakcji pieniądze nie zmieniają właściciela, dopóki ktoś nie uzgodni przyszłej daty. Kupujący i sprzedający uzgadniają kurs wymiany na dowolną datę w przyszłości, a transakcja ma miejsce w tym dniu, niezależnie od tego, jakie są wówczas kursy rynkowe. Czas trwania handlu może wynosić jeden dzień, kilka dni, miesiące lub lata. Zazwyczaj data jest ustalana przez obie strony. Następnie kontrakt forward jest negocjowany i uzgodniony przez obie strony.

Żeby lepiej sobie to wyobrazić – Załóżmy, że Kasia chce kupić dom za rok od teraz. Jednocześnie załóżmy, że Magda jest obecnie właścicielką domu wartego 100 000 złotych, który chce sprzedać za rok. Załóżmy, że obie zgadzają się na sprzedaż za 104 000 złotych w przeciągu jednego roku. Magda i Kasia zawarły kontrakt forward. 

Przypuśćmy, że pod koniec roku obecna wycena rynkowa domu Magdy wynosi 110 000 złotych. Następnie, ponieważ Magda jest zobowiązana wobec Kasi do sprzedaży za jedyne 104 000 złotych, Kasia osiągnie zysk w wysokości 6 000 złotych. Aby zobaczyć, dlaczego tak jest, wystarczy zauważyć, że Kasia może kupić dom od Magdy za 104 000 złotych i natychmiast sprzedać na rynku za 110 000 złotych. W przeciwieństwie do tego Magda poniosła potencjalną stratę w wysokości 6000 złotych i faktyczny zysk w wysokości 4000 złotych.

SWAP

Najpopularniejszym rodzajem transakcji typu forward jest swap walutowy. W przypadku Swap dwie strony wymieniają waluty przez określony czas i zgadzają się na wycofanie transakcji w późniejszym terminie. Nie są to standardowe kontrakty i nie są przedmiotem obrotu na giełdzie. Często wymagany jest depozyt, aby utrzymać pozycję otwartą do zakończenia transakcji.

Przykładowo – Polska firma może mieć długi w EUR ze sprzedaży w Europie, ale działa głównie w Polsce za pomocą PLN. FIrma wie jednak, że muszą zapłacić swoim producentom w Europie w ciągu 1 miesiąca.

Mogliby dokonać transakcji spot i sprzedawać swoje EUR i kupować PLN, aby pokryć wydatki w Polsce, a następnie w przeciągu miesiąca kupować EUR i sprzedawać PLN, aby zapłacić swoim partnerom biznesowym w Europie.

Jednak to naraża ich na ryzyko walutowe. Jeśli Polska będzie miała kłopoty finansowe i kurs wymiany EUR / PLN zmieni się przeciwko niej, być może będą musieli wydać znacznie więcej PLN, aby uzyskać tą samą kwotę EUR.

Dlatego tworzą miesięczną swap, w ramach którego sprzedają EUR i kupują PLN na miejscu, a jednocześnie kupują EUR i sprzedają PLN z jednomiesięcznym (1M) terminem do przodu. To znacznie zmniejsza ich ryzyko. Firma wie, że będzie w stanie niezawodnie kupować euro, a tymczasowo nadal będzie mogła używać waluty do transakcji krajowych.

FUTURES

Inwestorzy wykorzystują kontrakty futures do zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym. Jeśli inwestor otrzyma przepływ gotówki denominowany w walucie obcej w jakimś przyszłym terminie, może on zablokować bieżący kurs walutowy, wchodząc w równoważną pozycję walutowych kontraktów futures, która wygasa w dniu przepływu waluty.

Na przykład – Bartek jest inwestorem z siedzibą w Polsce, który 1 grudnia otrzyma 1 000 000 EUR. Bieżący kurs wymiany implikowany przez kontrakty terminowe wynosi 1,2 USD / EUR. Może zablokować ten kurs, sprzedając kontrakt futures o wartości 1 000 000 euro wygasające 1 grudnia. W ten sposób ma gwarancję kursu wymiany na poziomie 1,2 USD / €, niezależnie od wahań kursów wymiany w międzyczasie.

Mamy nadzieję, że wespół z poprzednim, wprowadzającym do rynku FX, ten artykuł dał Wam podstawę pod pierwsze kroki na Forexie lub znaleźliście coś dla siebie, jeśli już zaczęliście swoje inwestycje w ramach tego rynku.

Zostańcie z nami!

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.

Kto ma obowiązek reagować na przemoc w rodzinie?

O autorkach:

mgr Marta Płonecka – absolwentka Psychologii Klinicznej oraz Psychologii Zdrowia i Rozwoju na Uniwersytecie SWPS, absolwentka Seksuologii Klinicznej na Uniwersytecie SWPS, podwójnie certyfikowana Edukatorka Seksualna; naukowo zajmuje się zjawiskiem przemocy społecznej i systemowej oraz dehumanizacji; specjalistka w zakresie przemocy w rodzinie; pracowała jako konsultantka Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie “Niebieska Linia” prowadzonego przez Stowarzyszenie na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA); Psychoterapeutka w modalności Gestalt. Na co dzień pracuje gabinetowo indywidualnie oraz z parami a także prowadzi warsztaty i szkolenia.

Marta Malejczyk – kształci się na Uniwersytecie SWPS w zakresie psychologii klinicznej oraz na na studiach podyplomowych w UNS z interwencji kryzysowej. Specjalistka w zakresie przemocy w rodzinie; pracowała jako konsultantka w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” realizowanym przez Stowarzyszenie na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia przy PARPA. Obecnie jako terapeutka udziela wsparcia psychologicznego w nurcie zorientowanym na rozwiązania (TSR) oraz pracuje z pacjentami na oddziale całodobowym i dziennym w Klinice Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie

Przemoc domowa jest zjawiskiem, które dotyka wielu polskich rodzin. Jednocześnie to zjawisko często jest przyczyną chorób psychicznych. Przemoc domowa, która nie jest przerwana może prowadzić do zaburzeń depresyjnych czy lękowych lub psychosomatycznych, a przemoc domowa, której człowiek doznaje jako dziecko może wpłynąć na rozwój osobowości w taki sposób, że nie będzie on potrafił żyć w zgodzie ze sobą i innymi ludźmi. Na skutek przemocy domowej może również dojść do zagrożenia życia lub zdrowia pod postacią zaostrzonego kryzysu psychicznego, próby samobójczej i samobójstwa, choroby somatycznej o podłożu stresowym (choroby onkologiczne i układu krążenia) lub pobicia ze skutkiem trwałego uszkodzenia organizmu lub zgonu. Zdrowie psychiczne tak samo jak przemoc domowa to tematy marginalizowane a statystycznie są ogromnym problemem społecznym naszych czasów.

Przemoc w rodzinie – specyfika sytuacji

Przemoc w rodzinie to sytuacja, w której jedna Osoba realizuje swoje cele, krzywdząc resztę. O tym, kto jest członkiem rodziny w świetle prawa pisaliśmy w ostatnim artykule z tej serii. O przemocy domowej, mówimy kiedy członek rodziny podejmuje wobec innych członków rodziny zachowania o następujących cechach:

  • intencjonalne, stosowane jako narzędzie lub strategię do osiągnięcia celu. Przykładem jest np. kiedy jedna Osoba zastrasza drugą w celu uzyskania pozycji władzy w rodzinie lub kiedy ktoś bije kogoś, żeby uzyskać szacunek tej Osoby.
  • naruszające dobra i prawa Osoby Krzywdzonej. To znaczy, że Osoba Stosująca Przemoc osiąga swoje cele kosztem zasobów Osoby Krzywdzonej np. Osoba Krzywdzona traci swoje dobra materialne czy prawa człowieka takie jak prawa do godności, szacunku, bezpieczeństwa czy nietykalności osobistej.
  • powodujące cierpienie i szkody u Osoby Krzywdzonej. Przemoc to zachowanie, na które Osoba Krzywdzona nie wyraża zgody i które nie sprzyja jej dobrostanowi (zdrowiu psychicznemu). Przemoc jest wyniszczająca.
  • zachodzące w sytuacji nierównowagi sił, co różnicuje przemoc od konfliktu. Przemoc to agresja, która zachodzi między Osobami, które znajdują się w nierównym podziale sił. Jedna Osoba ma przewagę np. jest silniejsza psychicznie lub fizycznie, może więcej zarabiać albo mieć bardziej uprzywilejowaną pozycję społeczną. Ta siła jest wykorzystywana przez Osobę stosującą przemoc, by osiągnąć swoje cele przy użyciu tej przewagi.

Siła przywiązania w przemocy

Ta charakterystyka sprawia, że psychologiczne mechanizmy uwikłania w przemoc są bardzo silne. Osoba Krzywdzona znajduje się w słabszej pozycji, w której nie może się przeciwstawić. Boi się a jednocześnie ma nadzieję na to, że zachowanie przemocowe się nie powtórzy i ma nadzieję na to, że Osoba Stosująca Przemoc się zmieni – to mechanizm błędnego koła. Z wiedzy naukowej wynika, że przemoc rzadko ustaje sama z siebie, a częściej z nasila się z czasem. Dzieje się tak dlatego, że u Osoby Stosującej przemocowe zachowania rośnie poczucie bezkarności i przyzwolenia na przemoc. U Osoby Krzywdzonej maleje poczucie sprawstwa i własnej wartości. Jednocześnie w kontekście zjawiska przemocy domowej ważne jest pamiętać o tym, że Osoby Krzywdzone doznają przemocy od swoich najbliższych. Oznacza to, że mają też pozytywne uczucia wobec tych, przez których cierpią. Psychologicznie bardzo trudno pomieścić w sobie przyjemne i nieprzyjemne emocje wobec jednej i tej samej osoby. Dlatego Osobom Krzywdzonym towarzyszy uczucie zagubienia. Trudno jest nadać sens sytuacji, w której dana Osoba jest jednocześnie obiektem miłości lub przyjaźni i zachowuje się przemocowo. Przykład: dziecko nie rozumie, czemu rodzic raz jest ciepły i opiekuńczy, a potem obraża, poniża lub stosuje kary; partner/ka może nie rozumieć, czemu Osoba, z którą jest w związku miłosnym wymusza stosunek seksualny; rodzeństwo może nie rozumieć czemu starsze rodzeństwo bije czy okrada.

Ta niemożność objęcia rozumem sytuacji przemocy powoduje, że uaktywniają się różne stereotypy, czyli strategie znalezienia prostych teorii opisujących złożone doświadczenia psychospołeczne. Osoby Krzywdzone często uważają niesłusznie, że to co je spotyka to ich wina. Tym bardziej, że często słyszą taki przekaz od Osoby, która je krzywdzi czy od społeczeństwa. Przykłady: osoba prowokowała do zgwałcenia jej, uderzenia; osoba zasługuje na poniżanie czy zastraszanie, bo jej się należy.

Z powyższego opisu wynika, że Osobom Krzywdzonym bardzo trudno jest wpłynąć na tę sytuację – one same nie mogą sprawić, że przemoc ustanie, bo gdyby mogły, to nie mówilibyśmy o przemocy tylko o konflikcie. Dlatego tak ważne jest reagowanie na przemoc! To właśnie świadkowie i świadkowe mają największy wpływ na to, żeby pomóc Osobie Krzywdzonej bezpośrednio swoją obecnością lub z pomocą instytucjonalną.

Kiedy widzę cudzą krzywdę…

Po pierwsze warto zauważyć, że regulacje prawne nie są konieczne do regulowania takich społecznych zachowań jak wspieranie czy udzielanie pomocy. Jednak z psychologicznego punktu widzenia, kwestia reagowania na cudzą krzywdę to złożony proces. Badania psychologiczne dowodzą, że łatwo jest przejść obojętnie wobec Osoby potrzebującej pomocy. Istnieje wiele mechanizmów psychologicznych, które przekładają się na decyzję o nieudzieleniu pomocy. Nie każda Osoba doświadczyła w przeszłości dobrego wzorca reagowania na cierpienie czy udzielania pomocy. Przeciwko decyzji o pomaganiu mogą mieć udział również uwarunkowania psychospołeczne i cała masa stereotypów. Przykładem stereotypów, które nie sprzyjają zachowaniom pomocowym są np. :

  • dana Osoba nie zasługuje na pomoc, bo sama zachowywała się kiedyś “nie fair”,
  • nie warto się pakować w cudze problemy
  • co się dzieje za zamkniętymi drzwiami to ich sprawa,
  • wychowanie dzieci to sprawa tylko i wyłącznie ich rodziców,
  • nie chcę udzielać pomocy, bo jestem uprzedzona/y w stosunku do danej Osoby bo [jest nieheteronormatywna, ma niebiały odcień skóry, przynależy do niższej klasy społeczno-ekonomicznej],
  • niech sobie sami rozwiązują swoje problemy
  • nic się nie dzieje bez przyczyny, to ją/go spotkało nie bez powodu,
  • nie wiem czy to przemoc czy to konflikt, jeszcze pogorszę sprawę jak się wypowiem,
  • Osoba, która przemocowo się zachowuje zwiększy intensywność stosowanej przemocy kiedy się dowie, że ktoś zareagował,
  • instytucje nie ochronią mnie jako świadka,
  • sama się tak daje traktować, to niech sobie sama pomoże,
  • nie ma sensu nikogo zawiadamiać, bo służby nie działają,
  • samo im przejdzie, mają gorszy moment,
  • na pewno ktoś inny im pomoże,

Obowiązek reagowania na przemoc

Moralny obowiązek reagowania na cudzą krzywdę na tak naprawdę KAŻDA OSOBA. A jak to wygląda z prawnej perspektywy? Prawie każdy zna paragraf o obowiązku udzielenia pomocy ofiarom wypadku drogowego, regulowany Ustawą o Ruchu Drogowym oraz Kodeksem Wykroczeń. Osoba, która bierze udział w wypadku lub jest jego świadkiem ma obowiązek udzielić pierwszej pomocy oraz wezwać służby medyczne i policję. W kwestii przemocy w rodzinie również istnieją pewne aspekty prawne, które regulują.

Podstawowym aktem prawnym, regulującym udzielanie pomocy jest Ustawa o Przeciwdziałaniu Przemocy w Rodzinie (z dnia 29.07.2005r.), gdzie czytamy w art. 12. (Obowiązek zawiadomienia o przestępstwie z użyciem przemocy), że Osoby będące świadkami przemocy w rodzinie powinny zawiadomić o tym Policję, prokuratora lub inny podmiot działający na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Art. 12 Ustawy o PPwR (z dnia 29.07.2005r.) reguluje również sytuacje zawodowe: “Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie, niezwłocznie zawiadamiają o tym Policję lub prokuratora”.

Ponadto, w polskim prawie, obowiązuje art. 240 Kodeksu Karnego, czyli karalne niezawiadomienie o czynie zabronionym. W art. 240 KK wymienione są różne czyny karalne, o którym należy informować służby. W kontekście przemocy w rodzinie istotny jest czyn opisany w art. 156 KK, czyli powodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu; w art. 189, czyli przetrzymywanie; artykuły regulujące przemoc seksualną. Do tego można posiłkować się art. 304 KK, w którym czytamy, że Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Art. 304 reguluje również to, że instytucje zawiadomione muszą podjąć działanie. Art. 572, w analogiczny sposób, co art. 304, nakłada na obywateli obowiązek informacyjny w kontekście zawiadamiania Sądu Opiekuńczego.

Opisując prawne aspekty obowiązku reagowania na przemoc, możemy posiłkować się również Ustawą o Postępowaniu w Sprawach Nieletnich (z dnia 26.10.1982r.), gdzie w art. 4 czytamy, że każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu.

Jak zgłaszać przemoc w rodzinie?

Z perspektywy świadka zgłoszenie instytucjonalne polega na poinformowaniu pracownicy lub pracownika instytucji działającej w ramach SPPwR o podejrzeniu przemocy domowej. Te instytucje to: Policja, Oświata (każda szkoła czy przedszkole), Narodowy Fundusz Zdrowia (każdy szpital lub poradnia), Ośrodki Pomocy Społecznej oraz Komisje Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Pracownica lub pracownik tych instytucji jest zobowiązany do rozpoczęcia Procedury “Niebieskie Karty” w danej rodzinie. W ramach procedury sprawdzana jest sytuacja w rodzinie i wprowadzone są oddziaływania pomocowe w razie potrzeby. Wynika to z Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Procedury “Niebieskie Karty” (z dnia 13.09.2011).

Jak można było zauważyć w powyższym opisie regulacji prawnych, w niektórych przypadkach można powiadomić również bezpośrednio Instytucje Sądowe, które mają własne zalecenia dotyczące przemocy domowej. Jednak z perspektywy świadka lub świadkini najprościej jest skontaktować się instytucjami wymienionymi prowadzącymi Procedurę NK.

Co chroni Osobę, która reaguje na przemocy?

Zjawisko przemocy domowej budzi lęk i różne obawy. Tak samo jak boi się Osoba Doznająca Przemocy, lęk mogą odczuwać również inne Osoby świadome przemocy. Nie istnieje oddzielny artykuł prawny chroniący świadka, jednak świadkowie mogą korzystać ze standardowej ochrony prawnej przed przemocą interpersonalną. W Polsce nie jest legalne zastraszanie, poniżanie, nachodzenie, bicie czy niszczenie mienia. Jeśli Osoba Stosująca przemoc w rodzinie zastosuje ją również wobec Osób trzecich np. świadków, podlega odpowiedzialności zgodnie z Kodeksem Karnym i Kodeksem Wykroczeń.

Z doświadczenia instytucji działających w ramach SPPwR wynika, że sytuacji reagowania na przemoc może towarzyszyć chwilowy wzrost agresji u Osoby Stosującej przemoc, lecz potem poczucie bezkarności u niej maleje i rośnie świadomość odpowiedzialności za swoje zachowanie. U Osoby Stosującej budzi się lęk przed konsekwencjami, co wpływa pozytywnie na powstrzymywanie się przed agresją.

Jak reagować na przemoc? Jak wspierać Osoby Krzywdzone?

Na przemoc można REAGOWAĆ ZAWSZE I WSZĘDZIE, kiedy coś nas niepokoi; w domu, w pracy, na ulicy. Ważne jest pamiętać, że rolą obywatela/ki nie jest diagnozowanie czy dana sytuacja jest przemocą. Do diagnozowania sytuacji delegowane są kompetentne w tym zakresie pracownice i pracownicy Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zadaniem obywatela jest poinformować służby o tym, co niepokoi. Dzięki informacji dostarczonej od świadka, służby będą mogły sprawdzić co się dzieje i wdrożyć odpowiednie oddziaływania w razie potrzeby. Zawsze lepiej jest zareagować nadmiarowo niż bagatelizować zagrożenie. Zgłoszenie na temat podejrzenia przemocy, które okaże się niepotwierdzone nikogo nie krzywdzi. Natomiast brak reakcji w momencie, kiedy nie jesteśmy pewni, może spowodować, że osoba, która potrzebuje tej pomocy, może jej nie otrzymać.

Informowanie służb o podejrzeniu przemocy domowej nie jest jedyną formą reagowania. Interakcja bezpośrednia z Osobą Stosującą przemoc lub z Osobą Krzywdzoną to również reagowanie! Warto pamiętać, że wsparcie Osoby Krzywdzonej jest obciążające i warto zadbać o siebie w tym procesie i w razie potrzeby sięgnąć po wsparcie psychologiczne dla siebie. Przykładowe formy komunikatów wspierających to:

  • widzę to, co robisz i nie podoba mi się to,
  • widzę Twoją krzywdę, nie jesteś sam/a,
  • tak nie można postępować, zgłoszę Twoje zachowanie na policję,
  • jestem z Tobą, wspieram Cię.

Gdzie szukać pomocy?

Ogólnopolskie Pogotowie na rzecz Ofiar Przemocy w Rodzinie “Niebieska Linia” – telefon interwencyjno wsparciu dla Osób stosujących przemoc, świadkiń oraz świadków i Osób Krzywdzonych – 800 120 002 – całodobowo 24/7 (dyżury psychologiczne w j. polskim, j. polskim migowym, j. angielskim i j. rosyjskim, dyżury prawne)

Odwiedź autorkę: www.martaplonecka.pl lub fb/martaplonecka

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.

Wprowadzenie w rynek FX

Podobno Jan I Luksemburski miał problem z oczami. Problem to mało powiedziane. Był prawie ślepy w wieku 36 lat. Wczesne kalectwo nie pozbawiło go jednak werwy. Owoc jego już drugiego małżeńskiego splotu intensywnie walczył z Anglikami w czarującym Crecy, nad którym chwilowo zawisła mgła wojny. Jako odpowiedzialny władca Czech i Polski, Jan Ślepy również tam był i podobnie do syna chciał wykazać się dzielnością. Kazał więc przywiązać się do swych najdzielniejszych rycerzy, aby ci go doprowadzili do wroga, którego skaleczy mieczem. Czy skaleczył tego nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że znaleziono go martwego, razem z dwójką jego rycerzy i nieszczęsnym koniem – wszystkich splecionych liną. 

Rynek splata cały świat. Nie udałoby się to bez wytworzenia uniwersalnego ekwiwalentu-towaru, który z konieczności musiał zostać zastąpiony przez nominalny symbol, czyli po prostu pieniądz. Każde z państw ustanawia swój symbol pieniądza (dolar, funt, rubel itd.) bądź umawia się na wspólny (np. euro). Z racji historycznego pochodzenia pieniądza, czyli bycia towarem (złoto), podlega takim samym spekulacjom jak każdy inny towar. Tworzy to warunki pod inwestycje i handel walutami, czyli FOREX.

FOREX (skr. FX) czyli Foreign Exchange – jest to pozagiełdowy rynek walut. To oznaczna, że daje możliwość dokonywania bezpośrednik transakcji między stronami, bez udziału ludzkiego pośrednika. Niegdyś dla polskiego inwestora dostępny był wyłącznie model transakcyjny Market Maker. Oznaczało to konieczność otwarcia rachunku u brokera, który zarówno zawierał transakcje, jak i był jedną ze stron w danej operacji. Taki układ zawiera w sobie trudny do pogodzenia z sobą konflikt interesów. Klient jest również skazany na ceny pokazywane na dealing desk brokera. 

Te i inne powody stały się impulsem do utworzenia nowego modelu, z którego Forex jest znany i stanowi jedną z jego głównych zalet, czyli ECN (z ang. Electronic Communication Network), a jeszcze inaczej NDD (z ang. No Dealing Desk). Broker staje się jedynie pośrednikiem w transakcjach, a inwestor ma dostęp do najlepszych ofert kupna/sprzedaży, wystawianych przez dostawców płynności (czyli. jeden z kilkunastu największych na świecie banków). Wyeliminowanie czynnika ludzkiego, który wpływał na wysokość cen, jak i zwiększenie prędkości operacji stanowi niewątpliwy atut.

Co jeszcze stanowi o wyjątkowości Forex?

  • ogromny wolumen obrotu, reprezentujący największą klasę aktywów na świecie, prowadzącą do wysokiej płynności;
  • geograficzne rozproszenie;
  • jego ciągła praca: 24 godziny na dobę z wyjątkiem weekendów, tj. handel od 22:00 GMT w niedzielę (Sydney) do 22:00 GMT w piątek (Nowy Jork);
  • różnorodność czynników wpływających na kursy wymiany;
  • niskie marże względnego zysku w porównaniu z innymi rynkami o stałym dochodzie; i wykorzystanie dźwigni finansowej w celu zwiększenia marż zysku i straty w odniesieniu do wielkości rachunku.

Dźwignia Finansowa aka Lewar – dzięki lewarowi, użytkownik rynku może dysponować dużo większymi środkami niż ma realnie na swoim rachunku. W Europie maksymalny lewar na główne pary walutowe wynosi 30:1 (np. jeśli X z kapitałem inwestycyjnym €1000 to X ma możliwość dysponowaniem €30000). Daje nam to możliwość otworzenia większej transakcji, ale w przypadku ruchów cenowych spadkowych można łatwo doprowadzić do dużych strat.

Jednym z czynników wpływających na spadek cen jest awersja do ryzyka. Jest to generyczny rodzaj zachowania inwestorów na rynku walutowym, kiedy ma miejsce potencjalnie niekorzystne zdarzenie, które może wpłynąć na warunki rynkowe. 

Kupcy niechętni do ryzyka zaczynają likwidować swoje pozycje w ryzykownych aktywach i przenoszą fundusze na mniej ryzykowne aktywa ze względu na niepewność. 

W kontekście rynku walutowego, kupcy likwidują swoje pozycje w różnych walutach, aby zajmować pozycje w bezpiecznych walutach, takich jak dolar amerykański. Czasami wybór ,,bezpiecznej” opcji jest bardziej wyborem opartym na panujących nastrojach niż na podstawie statystyk gospodarczych. Przykładem może być kryzys finansowy z 2008 r. Wartość akcji na świecie spadła, podczas gdy dolar amerykański umocnił się. Stało się to pomimo silnego skupienia się na kryzysie w USA.

Próbując naszych sił na rynku FX początkowo możemy czuć się ślepi i zdezorientowani w jego regułach i sposobach funkcjonowania. Jednak wraz ze wzrostem naszej wiedzy i doświadczenia możemy nauczyć się poruszania się po Forexie. Dokładnie tym zajmiemy się w następnym artykule poświęconym temu tematowi: poznamy konkretne narzędzia inwestycyjne, którymi możemy operować na FX.

System Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie

 Jak działa ? Kogo chroni? 

Biogram: mgr Marta Płonecka – absolwentka Psychologii Klinicznej oraz Psychologii Zdrowia i Rozwoju na Uniwersytecie SWPS, absolwentka Seksuologii Klinicznej na Uniwersytecie SWPS, podwójnie certyfikowana Edukatorka Seksualna; naukowo zajmuje się zjawiskiem przemocy społecznej i systemowej oraz dehumanizacji; specjalistka w zakresie przemocy w rodzinie; pracowała jako konsultantka Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie “Niebieska Linia” prowadzonego przez Stowarzyszenie na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA); Psychoterapeutka w modalności Gestalt. Na co dzień pracuje gabinetowo indywidualnie oraz z parami a także prowadzi warsztaty i szkolenia.

Co to jest System Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie?

Jednym z systemów międzyinstytucjonalnych powołanych na rzecz zdrowia zdrowia psychospołecznego w Polsce jest System Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, w skrócie SPPwR lub System PPwR. 

Dokumentem wiążącym od strony prawnej ten system jest Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 roku. Z treści tego aktu prawnego wynika, że organy różnych instytucji państwowych są zobowiązane do podejmowania działań na rzecz powstrzymania przemocy w rodzinie. Dokument ten zobowiązuje do współpracy instytucje takie jak: policja, ośrodki pomocy społecznej, komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, szkoły oraz szpitale i poradnie zdrowia. Zgodnie z treścią Ustawy o PPwR, pracownicy wyżej wymienionych instytucji są zobowiązani do rozpoczęcia i prowadzenia Procedury “Niebieskie Karty” w momencie otrzymania informacji o podejrzeniu, że w danej rodzinie dochodzi do stosowania przemocy.

Po co istnieje SPPwR?

System PPwR ma chronić obywateli i obywatelki przed doznawaniem przemocy, czyli sytuacją, w której dana forma przewagi (siła fizyczna, psychiczna, pozycja społeczna czy zasoby materialne) są wykorzystywane w celu osiągnięcia swoich celów przez jednego członka rodziny względem drugiego. 

Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem, które jest podtrzymywane przez wiele mechanizmów psychospołecznych takich jak społeczne tabu wokół przemocy, przywiązanie Osoby Doznającej przemocy do Osoby Stosującej przemoc, lęk przed przemocą i poczucie nadziei, że to się nie powtórzy. Z mojej wiedzy i doświadczeń wynika jednak, że przemoc, która nie zostaje przerwana przy pomocy z zewnątrz dla komórki rodzinnej sama nie znika a wręcz przeciwnie – nasila się z racji na poczucie bezkarności Osoby Stosującej Przemoc i poczucie bezradności u Osoby Doznającej Przemocy. Pozycja Osoby krzywdzonej nie pozwala na przeciwstawienie się – potrzebne jest wsparcie instytucjonalne, by wyrównać dysproporcję sił w danej rodzinie. SPPwR jest stworzony po to, by pomagać rodzinom dotkniętym zjawiskiem przemocy “wyjść na prostą”, czyli nauczyć się żyć w taki sposób, by budować zdrowe relacje z innymi i komunikować się bez przemocy.

Kim jest rodzina w świetle prawa polskiego? 

W polskim prawie nie ma jednoznacznej definicji rodziny. Z treści ustawy można dowiedzieć się, że członek rodziny w polskim prawodawstwie to “Osoba najbliższa w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.1)), a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą”. Z Kodeksu Karnego ( art. 115 § 11) wynika, że “Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.”

Wynika z tego, że rodziną w świetle prawa polskiego jest nie jedynie zbiór Osób ze sobą spokrewnionych lub pozostających w związku małżeńskim. Dzięki tak szerokiej definicji rodziny, z Systemu PPwR mogą korzystać Osoby w związku partnerskim czy będące w relacji seksualnej. Partnerzy i kochankowie są chronieni przez polskie prawo od doznawania przemocy ze strony swoich bliskich. Oznacza, to, że bez względu na rodzaj relacji – czy jest to tak zwany konkubinat czy małżeństwo, instytucje Państwa Polskiego mają obowiązek zapewnić wsparcie Osobom Doznającym Przemocy. 

W Ustawie o PPwR ani w Kodeksie Karnym nie ma również mowy na temat płci Osób będących w związku – oznacza to, że Osoby będące w związkach jednopłciowych lub z osobami transpłciowymi lub niebinanrymi nie są wykluczone z polskiego aparatu świadczenia pomocy. SPPwR obejmuje swoim zasięgiem oddziaływań tęczowe rodziny na terenie Państwa Polskiego.

Co więcej, wspólne zamieszkiwanie lub gospodarowanie również uprawnia do skorzystania z ochrony przed przemocą między domownikami i domownikami. Jeśli Osoby będące w relacji współlokatorskiej zaczną stosować między sobą przemoc, to również jest możliwość sięgnięcia po wsparcie w celu przerwania przemocy między nimi.

Brak precyzyjnej definicji rodziny stwarza przestrzeń do sięgania po pomoc dla dużej ilości Osób krzywdzonych przez Osoby, które kochają lub, które z nimi mieszkają. Dzięki takiej możliwości, więcej Osób może domagać się reakcji instytucji państwowych w sprawie przemocy interpersonalnej; ubiegać się o pomoc, której potrzebuje. Ta szeroka definicja rodziny daje przestrzeń do interpretowania SPPwR na korzyść Osób, które nie są w stanie poprawić swojej sytuacji bez wsparcia instytucjonalnego. Warto pamiętać o tym, że Osobie Krzywdzonej najtrudniej ujawnić przemoc dlatego świadkowie i świadkowie są często Osobami, które pierwsze reagują. – o tym więcej w kolejnym artykule z serii o przemocy w rodzinie.

Jaką pomoc oferuje SPPwR?

Sama obecność Osób trzecich w rodzinie jest wspierająca dla członków komórki rodzinnej – nie są już oni odizolowani społecznie, a co za tym idzie mają poczucie, że nie są sami co przekłada się na poczucie siły i bezpieczeństwa Osoby Krzywdzonej oraz poczucie strachu przed konsekwencjami u Osoby Stosującej Przemocy. Podstawową procedurą przeciwko przemocy w rodzinie jest procedura “Niebieskie Karty”.

Pierwszym etapem pracy z Przemocą w Rodzinie jest Rozpoczęcie Procedury “Niebieskie Karty”. Na początku realizowania tej procedury przez służby dochodzi do diagnozy sytuacji w danej rodzinie. Wykształceni w obszarze diagnozy przemocy w rodzinie dokonują oglądu środowiska rodzinnego w celu potwierdzeniu lub nie informacji o tym, że w danej rodzinie dochodzi do przemocy. Jest to ważne, dlatego, że odciąża obywatelki i obywateli informujących służby o przemocy w rodzinie z konieczności udowodnienia czegokolwiek. Diagności dokonują oceny relacji w danej rodzinie oraz wraz z Osobami Krzywdzonymi układają Plan Pomocy Rodzinie – indywidualną strategię doprowadzenia do przerwania przemocy w danej komórce rodzinnej.

W ramach Procedury “Niebieskie Karty”, czyli podstawowej procedury przeciwko przemocy w rodzinie można uzyskać wsparcie psychologiczne i socjalne dla Osoby Krzywdzonej. Można też skorzystać z oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla Osoby Stosującej Przmoc, tak, by nauczyłą się używać innych sposobów współżycia ze swoimi bliskimi oraz żeby poczuła, że  ponosi odpowiedzialność za swoje zachowanie. Istnieje też możliwość pracy na rzecz rozstania i separacji w danej rodzinie, jeżeli nie ma chęci kontynuowania relacji rodzinnych. Można ubiegać się rozwód z orzeczeniem o winie, złożyć wniosek o zobowiązanie sprawcy przemocy do opuszczenia lokalu czy wniosek o wgląd w sytuację dziecka. Czasem dochodzi też do interwencji funkcjonariuszy policji na rzecz bezpośredniej ingerencji w rodzinie w celu ratowania cudzego życia lub zdrowia.

Gdzie szukać pomocy?

Podstawowym miejscem, gdzie można uzyskać pomoc jest całodobowa, darmowa infolinia wsparciowo interwencyjna : Pogotowie Niebieska Linia – 800 120 002 – 24/4 (dyżury psychologiczne w j. polskim, j. polskim migowym, j. angielskim i j. rosyjskim, dyżury prawne)

Kobiety mogą szukać pomocy w Fundacji Feminoteka – Telefon przeciw przemocy dla kobiet doświadczających przemocy (w tym kobiet transpłciowych) 888 883 388 (czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-20.00). Mężczyźni mogą szukać pomocy w Fundacji Fortior – telefon 795 631 614. Szukając pomocy można zgłosić się też do lokalnego Ośrodka Interwencji Kryzysowej.

Kolejne artykuły z cyklu “Przemoc w rodzinie a prawo” będą ukazywały się w kolejnych tygodniach:

  • Kto ma obowiązek reagować na przemoc w rodzinie?
  • Przemoc Seksualna a Przemoc w Rodzinie

Odwiedź autorkę: www.martaplonecka.pl lub fb/martaplonecka

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.