Kradzież i jej rodzaje

Kradzież jest jednym z najpowszechniejszych wykroczeń. Wielu z Was prawdopodobnie padło kiedyś ofiarą kradzieży. Prawo karne rozróżnia różne typy kwalifikowane kradzieży i odróżnia je od przywłaszczenia. Kradzież jako taka polega na zaborze w celu przywłaszczenia, tj. włączenia cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego do swojego majątku.

Kradzież a przywłaszczenie

Kradzież od przywłaszczenia odróżnia właśnie zaistnienie zaboru, w praktyce oznacza to fakt, że w przypadku kradzieży rzecz nie może być znaleziona przez sprawcę. Oprócz tego dana rzecz lub prawo majątkowe nie należało uprzednio do sprawcy, podczas gdy o przywłaszczeniu mówimy, jeśli rzecz przywłaszczona znajdowała się wcześniej w legalnym posiadaniu sprawcy (choćby na drodze jej znalezienia).

Wśród kradzieży rozróżniamy następujące typy kwalifikowane:

kradzież szczególnie zuchwałą – wprowadzoną w ramach Tarczy 4.0, która jest kradzieżą, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby, w celu zawładnięcia mieniem, oraz kradzież mienia ruchomego znajdującego się bezpośrednio na osobie lub w noszonym przez nią ubraniu albo przenoszonego lub przemieszczanego przez tę osobę w warunkach bezpośredniego kontaktu lub znajdującego się w przedmiotach przenoszonych lub przemieszczanych w takich warunkach. – grozi za nią kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat;

kradzież z włamaniem – jeśli sprawca usuwa uprzednio sprawne zabezpieczenie (nawet jeśli użył oryginalnego klucza) i stanowi jedynie włamanie do pomieszczenia (w tym pojazdu). Kradzież przyczepionego roweru nie będzie wobec tego kradzieżą z włamaniem. – grozi za nią kara pozbawienia wolności od 1 roku do 10 lat, w przypadku spraw mniejszej wagi sąd może orzec karę od 3 miesięcy do 5 lat;

rozbój – jeśli sprawca użył przemocy, zagroził jej natychmiastowym użyciem lub doprowadził osobę do nieprzytomności lub bezbronności. Wlicza się w to sytuacja, w której osoba pokrzywdzona pod wpływem takiej groźby natychmiast wydaje przedmiot sprawcy. – kara za rozbój to od 2 do 12 lat, w tym co najmniej 3 lata, jeśli rozbój jest zbrodnią, czyli jeśli sprawca posługuje się nożem, bronią palną lub innym równie niebezpiecznym przedmiotem obezwładniającym lub działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu, to samo dotyczy osób współdziałających;

kradzież rozbójniczą – podobnie jak rozbój, z tą jednak różnicą, że przemoc w sytuacji rozboju następuje przed kradzieżą, natomiast w przypadku kradzieży rozbójniczej po w celu utrzymania posiadania rzeczy. – grozi za nią od 1 roku do 10 lat kary pozbawienia wolności, w przypadku spraw mniejszej wagi sąd może orzec karę od 3 miesięcy do 5 lat;

kradzież rzeczy znacznej wartości – groźba kary od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności;

kradzież rzeczy stanowiącej dobro o szczególnym znaczeniu dla kultury – groźba kary od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Za wypadki mniejszej wagi grozi kara grzywny, kary ograniczenia wolności lub jej pozbawienia do 1 roku.

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.

Nadzwyczajne złagodzenie kary

Za każde przestępstwo przewidziana jest dolna granica możliwej do wymierzenia przez sąd kary. W wyjątkowych sytuacjach sąd może wymierzyć karę poniżej tej granicy. W dalszej części artykułu postaramy się przedstawić przesłanki przemawiające za tym, iż taka sytuacja zachodzi oraz opiszemy szczegółowiej, jaką formę kara przy takim złagodzeniu może przybrać.

Nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić:
– ze względu na priorytet celu wychowawczego w wymierzaniu kary osobie nieletniej (za art. 54 § 1. KK),
– jeśli najniższa przewidziana kara byłaby niewspółmiernie surowa, zwłaszcza gdy:
a) pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,
b) wskazuje na to postawa sprawcy, szczególnie jeśli podejmował starania o naprawienie zapobieżenie szkody,
c) sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem;
– jeśli sprawca współdziałający z innymi osobami w dokonaniu przestępstwa ujawni wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób współuczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. W takim wypadku może zostać zastosowane nawet warunkowe zawieszenie wykonania kary*,
– na wniosek prokuratora wobec sprawcy przestępstwa, który niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności. W takim wypadku również może zostać zastosowane warunkowe zawieszenie wykonania kary*,

* w tych wypadkach sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności do lat 5, może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisu art. 69 § 1 nie stosuje się, a przepisy art. 71-76 stosuje się odpowiednio.

Zasady i forma nadzwyczajnego złagodzenia kary:

W przypadku czynu stanowiącego:
zbrodnię zagrożoną co najmniej karą 25 lat pozbawienia wolności, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od 8 lat,
inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,
występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, przez sąd wymierzana jest grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności,
występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, przez sąd wymierzana jest grzywna albo kara ograniczenia wolności.

Jeżeli czyn zagrożony jest więcej niż jedną z kar wymienionych w art. 32 pkt 1-3, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2-3, 7 i 8, środka kompensacyjnego lub przepadku; przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się.

Wobec czynów zagrożonych karą pozbawienia wolności powyżej lat 5, do których ma zastosowanie art. 37a, nadzwyczajnego złagodzenia kary nie stosuje się.

Piszcie nam, jakie zagadnienia prawne chcielibyście, abyśmy opisali i zostańcie z nami!

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.