Nadzwyczajne złagodzenie kary

Za każde przestępstwo przewidziana jest dolna granica możliwej do wymierzenia przez sąd kary. W wyjątkowych sytuacjach sąd może wymierzyć karę poniżej tej granicy. W dalszej części artykułu postaramy się przedstawić przesłanki przemawiające za tym, iż taka sytuacja zachodzi oraz opiszemy szczegółowiej, jaką formę kara przy takim złagodzeniu może przybrać.

Nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić:
– ze względu na priorytet celu wychowawczego w wymierzaniu kary osobie nieletniej (za art. 54 § 1. KK),
– jeśli najniższa przewidziana kara byłaby niewspółmiernie surowa, zwłaszcza gdy:
a) pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,
b) wskazuje na to postawa sprawcy, szczególnie jeśli podejmował starania o naprawienie zapobieżenie szkody,
c) sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem;
– jeśli sprawca współdziałający z innymi osobami w dokonaniu przestępstwa ujawni wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób współuczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. W takim wypadku może zostać zastosowane nawet warunkowe zawieszenie wykonania kary*,
– na wniosek prokuratora wobec sprawcy przestępstwa, który niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności. W takim wypadku również może zostać zastosowane warunkowe zawieszenie wykonania kary*,

* w tych wypadkach sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności do lat 5, może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisu art. 69 § 1 nie stosuje się, a przepisy art. 71-76 stosuje się odpowiednio.

Zasady i forma nadzwyczajnego złagodzenia kary:

W przypadku czynu stanowiącego:
zbrodnię zagrożoną co najmniej karą 25 lat pozbawienia wolności, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od 8 lat,
inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,
występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, przez sąd wymierzana jest grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności,
występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, przez sąd wymierzana jest grzywna albo kara ograniczenia wolności.

Jeżeli czyn zagrożony jest więcej niż jedną z kar wymienionych w art. 32 pkt 1-3, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2-3, 7 i 8, środka kompensacyjnego lub przepadku; przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się.

Wobec czynów zagrożonych karą pozbawienia wolności powyżej lat 5, do których ma zastosowanie art. 37a, nadzwyczajnego złagodzenia kary nie stosuje się.

Piszcie nam, jakie zagadnienia prawne chcielibyście, abyśmy opisali i zostańcie z nami!

Materiał powstał dzięki dofinansowaniu z NIW-CRSO w ramach PROO.